บทประพันธ์​ ​ปิยะพร​ ​ศักดิ์​เกษม

​เรื่องย่อ

​พ​.​ศ​. 2427 ​ณ​ ​ดินแดนหัวเมืองเหนือของประ​เทศสยาม​ ​เจ้าศุขวงศ์​ ​เจ้านายหัวเมืองประ​เทศราช​เล็กๆ​ ​ได้​เดินทางกลับมา​อยู่​ที่บ้านเกิดหลัง​จาก​ที่​ไปเติบโต​และ​รับราชการที่กรุงเทพฯ​ ​เพื่อมารับหน้าที่​ช่วย​ใน​การปฏิรูปการปกครองหัวเมืองเหนือ​ ​ศุขวงศ์​ต้อง​เดินทางไปเชียงเงิน​ ​เพื่อร่วมงานศพของเจ้าอุปราชสิงห์คำ​ ​ใน​ฐานะที่​เป็น​เครือญาติ​กัน​ ​ที่​นั้น​ ​ศุขวงศ์​ได้​พบปะพูดคุย​และ​เกิด​ความ​พอใจเจ้า​แม้นเมือง​ ​ธิดาของเจ้าหลวงแสนอินทะ​ ​หญิงสาว​ผู้​ยึดมั่นรักแผ่นดิน​และ​มีอุดมการณ์ตาม​ความ​ใฝ่ฝันของบรรพบุรุษที่​ต้อง​การ​ให้​เชียงเงิน​ได้​เป็น​เอกราช​จาก​สยาม​ ​แม้นเมืองมีพี่ชายร่วมอุทรที่​เติบโตมา​ด้วย​กัน​และ​รักใคร่​กัน​ยิ่งนักชื่อ​ ​เจ้าหน่อเมือง​ ​และ​มีน้องสาวต่างแม่ชื่อ​ ​เจ้ามิ่งหล้า​ ​ซึ่ง​ถึง​แม้​จะ​มีศักดิ์​เป็น​น้องแต่​ได้​รับการเลี้ยงดู​ใน​ฐานะราชธิดาที่สูงกว่า​เนื่อง​จาก​มารดาของมิ่งหล้า​ ​เจ้านางข่ายคำ​เป็น​เจ้านางหลวงคนปัจจุบัน​ ​มิ่งหล้า​เกิด​ความ​รู้สึกอิจฉาริษยา​เมื่อเห็นว่าศุขวงศ์สนใจแม้นเมือง​ ​จึง​วางอุบายดึงศุขวงศ์มา​ใกล้​ชิดตนพร้อม​ใส่​ไฟ​ให้​แม้นเมือง​เข้า​ใจผิด​ ​ทำ​ให้​แม้นเมืองแม้​จะ​หวั่นไหวมี​ใจ​กับ​ศุขวงศ์​แต่ก็​ต้อง​เก็บงำ​ความ​รู้สึก​ไว้​ใน​ใจ

​เจ้าหลวงแสนอินทะวางแผนการเพื่อถ่วงดุลอำ​นาจสยาม​และ​เมืองมัณฑ์​ด้วย​การส่งตัวมิ่งหล้า​ไป​เป็น​บรรณาการถวายกษัตริย์​เมืองมัณฑ์​ ​มิ่งหล้า​จึง​ขอร้อง​ให้​ศุขวงศ์​ช่วย​พาหนีออก​จาก​ขบวน​ ​ซึ่ง​ศุขวงศ์ก็รับปาก​ช่วย​ส่วน​หนึ่ง​ด้วย​ความ​รู้สึกน้อยใจแม้นเมือง​ ​ที่​เห็นหน้าที่สำ​คัญกว่าหัวใจ​ ​มิ่งหล้าบังคับ​ให้​แม้นเมืองสาบาน​ด้วย​ถ้อยคำ​สาหัสว่า​จะ​ไม่​แพร่งพรายแผนการ​ ​แต่​แม้นเมืองก็จำ​ต้อง​ผิดคำ​สาบานเพื่อเชียงเงิน​ ​เจ้าหลวงแสนอินทะ​และ​หน่อเมืองวางแผนซ้อนกลศุขวงศ์​ด้วย​การสลับตัว​ให้​หลงไปรับแม้นเมืองออก​จาก​ขบวน​ ​ศุขวงศ์​จึง​ต้อง​ตกกระ​ไดพลอยโจนแต่งงาน​กับ​แม้นเมือง​ ​ตามแผนการผูกพัน​กับ​ญาติ​ให้​ตายใจ​ ​และ​มิ่งหล้าถูกส่งไปเมืองมัณฑ์ตามแผนเดิม

​แม้นเมืองมาอาศัย​อยู่​กับ​ศุขวงศ์​และ​เจ้าย่า​เรือนคำ​ ​แม้​จะ​มี​ความ​ทุกข์​ใน​ใจที่ผิดคำ​สาบาน​ ​ทั้ง​ยัง​เข้า​ใจผิดว่าศุขวงศ์รักมิ่งหล้า​ ​แต่​ทั้ง​สองก็​อยู่​ร่วม​กัน​อย่างมี​ความ​สุขฉันสามีภรรยา​ ​จนแม้นเมืองตั้งครรภ์​ ​ใน​ขณะที่มิ่งหล้าที่​ไป​อยู่​เมืองมัณฑ์กลับมี​แผนทะ​เยอทะยานที่​จะ​มีพระหน่อ​กับ​กษัตริย์​ ​จนถูกเจ้านางหลวงปัทมสุดา​ผู้​โหดเหี้ยมลงโทษ​และ​ทรมานปางตาย​ ​ฟองจันทร์บริวารของแม้นเมือง​ซึ่ง​ติดตามไป​อยู่​กับ​มิ่งหล้าหนีกลับมาขอ​ความ​ช่วย​เหลือ​ ​เป็น​เหตุ​ให้​ศุขวงศ์​กับ​แม้นเมือง​ต้อง​หมางเมินใจ​กัน​ด้วย​ความ​เข้า​ใจผิดว่าต่างฝ่ายต่าง​ไม่​รัก​กัน​ ​จนกระทั่งแม้นเมืองคลอดลูก​เป็น​ชายชื่อไศลรัตน์​หรือ​ภู​แก้ว

​ศุขวงศ์​ไป​ช่วย​พามิ่งหล้าหนีกลับมา​ ​เพื่อ​ไม่​ให้​เชียงเงินมีข้ออ้าง​ใน​การประกาศเอกราช​จาก​สยาม​ ​และ​อนาคต​ต้อง​ตกไป​เป็น​เมืองขึ้นอังกฤษเหมือนเมืองมัณฑ์​ ​และ​ยัง​ขโมยอาวุธทำ​ลายแผนการประกาศอิสรภาพของเชียงเงิน​ ​ทำ​ให้​หน่อเมืองโกรธ​แค้น​มาก​ ​หน่อเมืองวางแผนล้าง​แค้น​ศุขวงศ์​ด้วย​การขอร้อง​ให้​แม้นเมือง​ช่วย​ล่อลวงศุขวงศ์มา​ให้​ฆ่า​ ​แม้นเมือง​จึง​ยอมเสียสละชีวิตเพื่อปกป้องชายที่รัก​และ​ชด​ใช้​ให้​แก่​แผ่นดิน

​รากนครา​ ​ได้​รับการดัดแปลง​เป็น​ละครโทรทัศน์​ ​สร้าง​โดย​ดาราวิดี​โอ​ ​ออกอากาศทางช่อง​ 7 ​สี​ ​เมื่อปี​ ​พ​.​ศ​. 2543 ​เป็น​ละครภาคค่ำ​หลังข่าว​ ​วันศุกร์​-​อาทิตย์​ ​เวลา​ 20.20 ​น​. ​นำ​แสดง​โดย​ ​ดนุพร​ ​ปุณณ​กัน​ต์​ (บรู๊ค) ​และ​ ​พัชราภา​ ​ไชยเชื้อ​ (อั้ม)

​บทโทรทัศน์​ – ​ศัลยา
​รายชื่อนักแสดง

​ดนุพร​ ​ปุณณ​กัน​ต์​ – ​ศุขวงศ์​ (เจ้าน้อย) ​เจ้าราชภาติยะ​แห่งเชียงคำ
​พัชราภา​ ​ไชยเชื้อ​ – ​แม้นเมือง​ ​เจ้าหญิงแห่งเชียงเงิน
วรนุช​ ​วงษ์สวรรค์​ – ​มิ่งหล้า​ ​เจ้าหญิงราชธิดา​แห่งเชียงเงิน
​สหภาพ​ ​วีระฆามินทร์​ – ​หน่อเมือง​ ​เจ้าอุปราชแห่งเชียงเงิน
​ชไมพร​ ​จตุรภุช​ – ​ปัทมสุดา​ ​เจ้านางหลวงแห่งเมืองมัณฑ์
บดินทร์​ ​ดุ๊ก​ – ​กษัตริย์​เมืองมัณฑ์
นาถ​ ​ภูวนัย​ – ​แสนอินทะ​ ​เจ้าหลวงแห่งเชียงเงิน
สุพรรษา​ ​เนื่อง​ภิรมย์​ – ​ข่ายคำ​ ​เจ้านางหลวงแห่งเชียงเงิน
​รัตนาภรณ์​ ​อินทรกำ​แหง​ – ​เจ้า​แม่​เรือนคำ​ ​เจ้าย่าของศุขวงศ์
ปราบ​ ​ยุทธพิชัย​ – ​อินทร​ ​ข้ารับ​ใช้​คนสนิทของศุขวงศ์
ปิยะมาศ​ ​โมนยะกุล​ – ​เขียนจันทร์​ ​พี่​เลี้ยงของแม้นเมือง​ ​เป็น​แม่ของฟองจันทร์
วชิรา​ ​เพิ่มสุริยา​ – ​ฟองจันทร์​ ​นางข้าหลวงของแม้นเมือง​และ​มิ่งหล้า
ธรรมชาติ​ ​แพรเน็ทท์​ – ​มิสเตอร์จอห์น​ ​แบร็กกิ้น